DOLAR 7,4126
EURO 9,0363
ALTIN 441,98
BIST 1.542
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
İstanbul 13°C
Sağanak Yağışlı
İstanbul
13°C
Sağanak Yağışlı
Pts 13°C
Sal 15°C
Çar 5°C
Per 5°C

Denizlerde hamsi alarmı

Küresel ısınma ile birlikte bilinçsiz ve aşırı avlanma nedeniyle Türkiye’deki bazı balık türlerinde ciddi bir azalma görülüyor. Uzmanlar, ‘besin yokluğunda olan hamsinin Türkiye sularına inme gücünün kalmadığını’ belirtiyor.

Denizlerde hamsi alarmı
06.01.2021
A+
A-

1 Eylül’de başlayan av sezonu ile balıkçılar denizlere açıldı. Ancak av yasağının kalkmasından bu yana özellikle hamside bir türlü istenen ucuzluk ve bolluk yakalanamadı.

NTV’den Tuğba Öztürk’ün haberine göre deniz suyu sıcaklığının düşmemesi nedeniyle beslenemeyen hamsinin Karadeniz’de küçük boyutlarda avlanması uzmanlara göre durumu ciddi boyutlara taşıyor. Tezgaha çıkan hamsiler küçük olduğu kadar ince yapıya da sahip olunca ‘hamsinin nesli tükeniyor mu’ sorusu gündeme geldi. Uzmanlar ergin boyutlara ulaşmadığı için üreyemeden avlanan hamsi neslinin tükenebileceği uyarılarında bulunuyor.

İstanbul Üniversite Su Bilimleri Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Saadet Karakulak, hamside bu sene bir tükenme yaşandığını söyledi.

Aynı tükenmenin 2018’de de yaşandığını söyleyen Karakulak, “2019’da üretim miktarımız iyiydi ancak şimdi duruma baktığımızda durumun tekrar kötüleştiğini görüyoruz” dedi.

Karakulak, hamsi üretiminin Türkiye için oldukça önemli olduğunu belirterek av miktarının yarısına yakınının hamsiden elde edildiğini belirtti.

Hamsi miktarındaki dikkat çeken azalışı başlıca küresel ısınmaya bağlayan Karakulak, Karadeniz’deki ekosistemin değişmeye başladığını belirterek, “Hamsi Ukrayna’daki üremesini tamamladıktan sonra iyice beslenerek bizim sularımıza kasım ayı gibi gelir, bizim avcılığımız da kasım ayında başlar ve 15 Nisan’a kadar yoğun bir avcılık gerçekleşirdi. Ancak şimdi durum farklı. Tezgahta hamsi yok, varsa da küçük” dedi.

Karakulak, “Hamsi avcılığı artık bir ya da iki ay oluyor. Bu durumda balık avcılığının ülkemizde iyi gitmediğini gösteriyor. Zaman ile birlikte avlanan balık miktarı da azaldı” diye konuştu.

İklim değişikliği etkisi ile hamsinin Gürcistan taraflarına kaçtığını söyleyen Karakulak, yabancı basındaki gözlemlerini de açıklayarak, “Ukrayna ve Rusya basınında hamsi ölümleri olduğunu görüyoruz. Kıyılarına ölü hamsi balıkları vuruyor. Hamsilerin midesine bakıldığında besin olmadığını görüyoruz. Besin yokluğunda olan hamsinin de bizim sularımıza inecek gücü kalmıyor” sözlerini kaydetti.

Av miktarında azalış, Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından hazırlanan ‘Su Ürünleri İstatistikleri Raporu’nda da görülüyor.

Türkiye’deki 10 yıllık hamsi üretim miktarının yer aldığı raporda, 2002 yılında 373 bin ton hamsinin olduğu, ancak bu sayının 2014 ve 2018 yılında 96 bin ton civarına gerilediği görülüyor.

Raporda 2019 yılındaki hamsi üretim miktarına da 262 bin ton olarak yer veriliyor.

Küresel iklimin yanı sıra aşırı oranda yapılan avcılığın da denizdeki popülasyona zarar verdiğini belirten Karakulak, “Yasal oranın altında olan balıkların avlandığını görüyoruz. Bu avlanan balıklar bazı kişiler tarafından ülkemizde balık unu ve yağı sanayisine ucuz fiyata satılıyor. Bu balıkların avlanması ise üreme şanslarını oldukça azaltıyor” açıklamasını yaptı.

Balık avcılığının süresinin azalmasının yanı sıra boyutlarının küçük olması ile denizlerdeki alarmı hissetmeye başladığımızı belirten Karakulak, “Biz lüferi artık kofana olarak görmüyoruz, Karadeniz’de fokları görmüyoruz, orkinos, kılıç balığı görmüyoruz. Uluslararası bir komisyon olan Akdeniz Balıkçılık Örgütü (GFCM) geçen hafta Akdeniz için uyarı verdi. Bütün ülkelere yönelik yapılan bu uyarıda balık avcılığının çok fazla yapıldığı belirtildi” ifadelerini kullandı.

Küresel iklim değişikliği nedeniyle denizdeki balık türlerinin değiştiğini söyleyen Karakulak, “Özellikle bu durumdan büyük balıklar etkileniyor. Karadeniz özeline baktığımızda da türlerin değiştiğini görüyoruz” diyerek sözlerine şunları ekledi:

”Artık Karadeniz ve Marmara’da o kadar çok denizanası görülüyor ki, bu da bize ekosisteminin bozulduğuna dair bir alarm veriyor. Marmara Denizi’nde orkinos, kılıç balığı gibi çeşitler oldukça azaldı. Bu balıklar denizanası ile beslenir. Bu balıklarda kaybolunca da denizanaları da oldukça çoğaldı”

Yaşanan bu iklim değişikliği nedeniyle balıkçılığın nasıl yapılacağına dair yeni bir çalışma yapılması gerektiğini söyleyen Karakulak, “Balıkların üreme zamanlarında değişiklikler görülüyor. Ekosistemi izleyerek küresel ısınmaların etkisini gözlemlememiz ve yeni bir plan oluşturmamız gerekiyor” dedi.

Karakulak, “Küresel iklim değişikliği nedeniyle artık Karadeniz’de de Akdeniz’in iklim özelliklerini görüyoruz. Süveyş Kanalı’ndan giren bir sürü tür Akdeniz’de çoğalıyor. Balon balığı, aslan balığı gibi türler Süveyş Kanalı’na girdi. Bakanlığımızın, balıkçıların sorunu olan balon balığına ilişkin bir çalışma başlattı. Aslan balığı için de bir uygulama yapılmalı” dedi.

Son olarak Karakulak, ‘İstanbul’un efendisi’nin bile tehlikede olduğunu belirterek, “Dünya Doğal Kaynakları Koruma Birliğine (IUCN) baktığımızda bir sürü canlının kırmızı listeye girdiğini görüyoruz. Son olarak lüfer balığı da bu listeye girdi” ifadelerine yer verdi.

Su Ürünleri Kooperatifleri Merkez Birliği Yönetim Kurulu Başkanı Ramazan Özkaya da sadece hamsinin değil Türkiye’deki tüm balıkların stoklarında bir azalma olduğunu söylüyor. Özkaya, “Avlanan balıklarının boylarının küçük ya da oldukça ince olduğunu görüyoruz” dedi.

Denizdeki balık miktarında bir azalış olduğunu söyleyen Özkaya, “Tezgahta hamsi yok, varsa da ele avuca gelmez türden. Palamut olunca hamsi hamsi olunca da palamut az oluyordu. Ancak bu sene ikisi de yok. Bunun ne büyük nedeni de küresel iklim değişikliği. Bir düzenleme yapılarak avlanma süresinde bir değişikliğe gidilmeli” diye konuştu.

Halde fiyatlar nasıl?

İstanbul Balık Hali’nde 1 kutu hamsinin (12 kg civarı) fiyatı 230-250 TL arasında değişiyor. Hamsi yıl içerisinde 280-300 liraya kadar indi.

Çiftli olarak satılan palamutların fiyatı boyutuna göre 50-70 TL arasında değişiyor. Palamut yıl içerisinde 24-27 liraya kadar düşüş gösterdi.

ETİKETLER: , , ,
YORUMLAR

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.